20.03.00 Flora & Fauna

12 Afhandeling onregelmatigheden en samenloop

12.1 De strafbepalingen

De belangrijkste strafbepaling waarmee de Douane te maken heeft, is het verbod op het binnen en buiten het grondgebied van Nederland brengen, het vervoeren en voorhanden hebben in Nederland van (Ffw,artikel 13):

In incidentele gevallen kunt u te maken krijgen met overtreding van andere artikelen van de Ffw. Belangrijkste voorbeelden zijn:

Naar boven

12.2 Wet op de economische delicten

Overtreding van bepalingen uit de Ffw - en de daarbij behorende besluiten en regelingen - zijn strafbaar gesteld in de Wet op de economische delicten (Wed, artikel 1a, onder 1º, 2º en 3º).

Naar boven

12.3 Onregelmatigheden

Er is sprake van een onregelmatigheid als bijvoorbeeld:

Naar boven

12.4 Afhandelen onregelmatigheden algemeen

Als u een onregelmatigheid constateert gaat u als volgt te werk:

Afhandeling van onregelmatigheden

  1. Overleg met de vraagbaak Flora en fauna over de te nemen maatregelen. Dit leidt meestal tot:

    • het in beslag nemen van de goederen

    • het opmaken van een proces-verbaal

  2. Registreer de onregelmatigheid in DFB.

  3. Wikkel het proces-verbaal af volgens de geldende instructie in uw regio.

  4. Draag de in beslag genomen goederen volgens de geldende lokale instructies over aan de Dienst Regelingen (team IBG). Het proces-verbaal/kennisgeving van inbeslagname (PV-KVI) is voor daadwerkelijke overdracht ingericht. De Dienst Regelingen (team IBG tekent voor de overdracht.
  5. Bij samenloop met onregelmatigheden op het gebied van de veterinaire wetgeving of de fytosanitaire wetgeving beslist de Voedsel en warenautoriteit of de Plantenziektenkundige Dienst wat er met de goederen moet gebeuren. U handelt volgens de beslissing en de instructies van de VWA of de PD.

Proces-verbaal

Vermoedelijke overtredingen van wettelijke bepalingen moet u ter kennis brengen van de Officier van Justitie; u doet dit in de vorm van een proces-verbaal. Hierbij moet onderscheid gemaakt worden tussen:

  • een door de douaneambtenaar zelfstandig opgemaakt proces-verbaal

  • een proces-verbaal dat de douaneambtenaar samen met een opsporingsambtenaar van de AID opmaakt

In het proces-verbaal moet de wijze van determineren zijn vermeld. Als het proces-verbaal niet is opgemaakt door de vraagbaak Flora en fauna (of opsporingsambtenaar van de AID) moet een proces-verbaal van determinatie zijn bijgevoegd dat is opgemaakt door de vraagbaak.

Het kan voorkomen dat de AID een zaak van de Douane overneemt en het onderzoek zelfstandig voortzet. In dat geval maakt u een proces-verbaal op van bevinding en overdracht.

Inbeslagneming van goederen

Als u goederen in beslag neemt van een verdachte handelt u als volgt:

Inbeslagneming van goederen

  1. Reik altijd een ontvangstbewijs uit.

  2. Maak een proces-verbaal/kennisgeving van inbeslagname op en voeg dit bij het proces-verbaal.
  3. Zend het proces-verbaal in via de boete/fraudecoördinator, of contactambtenaar, naar het Openbaar Ministerie. Raadpleeg hiervoor de regionale instructie en/of volg de voorgeschreven regionale procedure.

Naar boven

12.5 In beslag genomen dieren, planten en producten

De regel is dat beschermde inheemse en uitheemse dier- en plantensoorten, producten van die soorten, eieren en nesten van die diersoorten in beslaggenomen worden als niet aan de gestelde voorwaarden bij het binnen en buiten het grondgebied brengen van Nederland wordt voldaan. Voor in beslaggenomen beschermde soorten is de Dienst Regelingen (Team IBG) als bewaarder aangewezen.

U handelt als volgt:

In beslag genomen beschermde inheemse en uitheemse dier- en plantensoorten, producten van die soorten, eieren en nesten van die diersoorten

  1. Maak altijd het formulier Kennisgeving van Inbeslagname (KVI) op. Vraag dit aan bij de vraagbaak Flora en fauna. Het model is opgenomen in het door de Dienst Regelingen (Team IBG) opgestelde draaiboek voor deponering van beschermde in- en uitheemse dieren en planten.
  2. Meld de inbeslagname van levende dieren en/of planten onmiddellijk (binnen 2 x 24 uur) bij het Team IBG. Als de inbeslagname plaatsvindt tijdens de uren dat het team IBG gesloten is, moet de melding de volgende ochtend, onmiddellijk na 07.00 uur, worden gedaan.

  3. Bij samenloop met onregelmatigheden op het gebied van de veterinaire wetgeving of de fytosanitaire wetgeving beslist de Voedsel en warenautoriteit of de Plantenziektenkundige Dienst wat er met de goederen moet gebeuren. U handelt volgens de beslissing en de instructies van de VWA of de PD.

De Dienst Regelingen heeft met verschillende opvangcentra contracten afgesloten om deze levende dieren en planten onder te brengen. Kosten van vervoer naar de opslaghouder zijn op rekening van de in beslagnemende dienst. De Dienst Regelingen (LASER) kan op verzoek behulpzaam zijn om het vervoer van in beslag genomen dieren en planten te regelen.

Naar boven

12.6 Lik-op-stuk-beleid

Het OM heeft een Handhavingdocument Ffw opgesteld. Het doel van dit document is het geven van inzicht in het belang dat het OM hecht aan de opsporing en de vervolging van overtredingen van de verbodsbepalingen van de Ffw.

Binnen enkele douaneregio’s heeft het OM afspraken gemaakt met de BFC-er over de wijze van afdoening van strafbare feiten op grond van de Ffw. In het algemeen zal - als het ‘lik-op-stuk’-beleid wordt toegepast - de vraagbaak Flora en fauna contact opnemen met het OM om de (hoogte van de) schikking te laten vaststellen. Dit gebeurt door tussenkomst of met toestemming van de BFC-er.

De afspraken over deze afdoening met het OM (lik-op-stukbeleid) kunnen uitsluitend tot stand komen door tussenkomst van de voorzitter van het managementteam van de douaneregio. Indien nodig zal de BFC-er in overleg met de officier van justitie specifieke uitvoeringsinstructies voor de Douane opstellen.

Naar boven

12.7 Samenloop met andere wetgeving

Bij het uitvoeren van de Douanetaken op het gebied van de Ffw kunnen ook andere wettelijke bepalingen van kracht zijn. Bijvoorbeeld:

In voorkomend geval maakt u voor elke overtreden wet een apart proces-verbaal op. In het voorschrift waarin die andere wetgeving is beschreven, vindt u aanwijzingen hoe u moet handelen. Hieronder wordt volstaan met enkele voorbeelden van samenloop en de verwijzing naar het betreffende voorschrift.

Naar boven

12.7.1 Veterinaire bepalingen en de Ffw

Bij het binnen de Gemeenschap (Nederland) brengen van levende dieren, vlees en vleesproducten kunnen naast de verplichtingen op grond van de Ffw veterinaire wetgeving en controles van toepassing zijn. Die wetgeving en controles hebben als doel:

  • het binnenbrengen van dierziekten op het grondgebied van de Gemeenschap te voorkomen

  • producten die schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid van de inwoners van de Gemeenschap te weren

Het binnenbrengen in de Gemeenschap is alleen toegestaan als aan de veterinaire wetgeving en controles wordt voldaan.

Als niet wordt voldaan aan de veterinaire bepalingen mogen levende dieren, vlees en vleesproducten uitsluitend een bestemming krijgen of volgen die volgens de veterinaire wetgeving is toegestaan of verplicht. De Voedsel en Warenautoriteit beslist over de te volgen bestemming en over de opslag of inbeslagneming van de goederen (Besluit in beslag genomen goederen, artikel 7) in afwachting van het besluit over de te volgen bestemming. De AID is belast met het strafrechtelijk optreden tegen onregelmatigheden op het gebied van de veterinaire wetgeving.

In het Handboek VGEM, onderdeel Gezondheid, vindt u het voorschrift Veterinair. In hoofdstuk 16 van dat voorschrift staan de instructies voor het afhandelen van onregelmatigheden bij veterinaire controles.

Naar boven

12.7.2 Fytosanitaire bepalingen en de Ffw

Bij het binnen de Gemeenschap (Nederland) brengen van planten, delen van planten en soms producten van planten kunnen naast de verplichtingen op grond van de Ffw fytosanitaire wetgeving en controles van toepassing zijn. Die wetgeving en controles hebben als doel de Gemeenschap te beschermen tegen het binnenbrengen en verspreiden van organismen die voor planten en plantaardige producten schadelijk zijn. Het binnenbrengen in de Gemeenschap is alleen toegestaan als aan de fytosanitaire wetgeving en controles wordt voldaan.

Als niet wordt voldaan aan de fytosanitaire bepalingen mogen planten, delen van planten en producten van planten uitsluitend een bestemming krijgen of volgen die volgens de fytosanitaire wetgeving is toegestaan of verplicht. De Plantenziektenkundige Dienst beslist over de te volgen bestemming en over de opslag of inbeslagneming van de goederen (Besluit in beslag genomen goederen, artikel 7) in afwachting van het besluit over de te volgen bestemming. De Plantenziektenkundige Dienst is ook belast met het strafrechtelijk optreden tegen onregelmatigheden op het gebied van de fytosanitaire wetgeving.

In het Handboek VGEM, onderdeel Gezondheid, vindt u het voorschrift Fytosanitair. In paragraaf 7.2.3 van dat voorschrift staan de instructies voor het afhandelen van onregelmatigheden bij fraude en in hoofdstuk 10 de instructies voor het afhandelen van afgekeurde zendingen.

In bepaalde gevallen kan het fytosanitair certificaat de Cites-uitvoervergunning vervangen.

Naar boven

12.7.3 Geneesmiddelenwet en de Ffw

Traditionele medicijnen kunnen delen of producten van beschermde dieren of planten bevatten. Het is strafbaar als op de verpakking of de bijsluiter vermeld wordt dat het geneesmiddel specimens van beschermde dieren of planten bevat, zonder dat het specimen er echt in zit. Voorbeelden van traditionele medicijnen zijn de Traditionele Chinese Medicijnen, ook wel TCM’s genoemd, of traditionele Indiase (Ayurvedische) medicijnen.

Voorbeeld

Ongeregistreerde geneesmiddelen die bestanddelen van beschermde dieren of planten bevatten, mogen niet binnen het grondgebied van Nederland worden gebracht. In zo’n geval wordt zowel de Ffw als de Geneesmiddelenwet overtreden.

In het Handboek VGEM, onderdeel Veiligheid, kunt u het voorschrift Geneesmiddelen vinden.

De volgende situaties kunnen zich voordoen:

  1. geneesmiddel zeker, Flora- en faunawet zeker Als wordt vastgesteld dat er sprake is van een ongeregistreerd geneesmiddel en ook wordt vastgesteld dat de Flora- en faunawet is overtreden: afdoen op grond van het voorschrift Flora- en faunawet en in het proces-verbaal aangeven dat er ook sprake is van een vermoeden van een strafbaar feit ingevolge de Geneesmiddelenwet.

  2. geneesmiddel niet duidelijk, Flora- en faunawet zeker Afdoen conform voorschrift Flora- en faunawet.

Voor het afhandelen van de genoemde onregelmatigheden op basis van de Geneesmiddelenwet kan de Douaneregio (andere) afspraken hebben gemaakt met het OM en de IGZ.

Naar boven

12.7.4 Opiumwetgeving en Ffw

In producten die stoffen bevatten die onder de Opiumwet vallen, kunnen ook delen of producten zitten van beschermde dier- en plantensoorten. Producten die Opiumwetmiddelen bevatten kunnen dus ook onder de verbodsbepalingen van de Ffw vallen. In het Handboek VGEM, onderdeel Veiligheid, vindt u het voorschrift Opiumwet.

Naar boven

12.7.5 Intellectuele eigendomsrechten en de Ffw

Medicijnen kunnen soms gemaakt zijn, of producten bevatten van, beschermde dier- en plantensoorten. Nagemaakte medicijnen kunnen zelfs onder drie verbodsbepalingen vallen: intellectuele eigendomsrechten, de geneesmiddelenwet en de Ffw. In het Handboek VGEM, onderdeel Economie, vindt u het voorschrift Intellectuele Eigendomsrechten.

Naar boven