Belastingdienst actueel

Een voorlopig Brexit-akkoord, en wat nu…?

06-12-2018

Het Verenigd Koninkrijk (VK) verlaat op 29 maart 2019 de Europese Unie (EU). Op dat moment moet ook het ‘Terugtrekkingsakkoord’ van kracht zijn. Zonder overeenkomst, géén overgangsperiode.

De eerste stap naar een terugtrekkingsakkoord is genomen. Nadat het Britse kabinet haar fiat aan het ontwerpakkoord heeft gegeven, hebben ook de regeringsleiders van de 27 EU-lidstaten hun instemming op 25 november betuigd. ‘Het is goed nieuws dat de regeringen van het VK en de EU27 dit besluit hebben genomen’, zegt Hans Klunder -  programmadirecteur Brexit. ‘Toch is er nog een intensieve weg te gaan voordat we zekerheid hebben.’

Voordat de overgangsperiode in werking kan treden, moet het ontwerpakkoord worden goedgekeurd door het Britse lagerhuis en het Europees Parlement. Hans Klunder: ‘Maar wie het nieuws de laatste tijd een beetje gevolgd heeft, weet dat het allerminst vast staat dat het Britse parlement zijn zegen aan het voorliggende terugtrekkingsakkoord zal geven. Mogelijk dat we na de stemming in het Britse parlement op 11 december meer zekerheid krijgen hoe verder.’

Overgangsperiode en Gemeenschapsrecht

Indien op 30 maart 2019 een overgangsperiode voor Brexit in werking treedt, dan blijft het VK gedurende deze tijd gebonden aan het gemeenschapsrecht van de Europese Unie (acquis communautaire), dat wil zeggen het geheel van EU-verdragen, verordeningen en richtlijnen. Daaronder vallen ook de interne markt en de gemeenschappelijke douane-unie. Daar staat tegenover dat het VK geen deel (meer) uitmaakt van de EU-instellingen, waaronder de (Europese) Raad, het Europees Parlement en het EU Hof van Justitie.

Meaningful Vote in het VK

Met de goedkeuring van het ontwerpakkoord door de Europese Raad, kan het parlementaire goedkeuringsproces in het Verenigd Koninkrijk worden gestart. In december komt het Britse lagerhuis enkele dagen in vergadering bijeen om de voorliggende conceptteksten te bespreken, waaronder de politieke intentieverklaring over de toekomstige (handels)relatie tussen de EU en het VK. In tegenstelling tot het terugtrekkingsakkoord is de politieke intentieverklaring juridisch niet bindend.

Voor zover nu bekend staat de “Meaningful Vote” op dinsdag 11 december op de agenda van het Britse parlement . Maar daarmee zijn we er nog niet. Ook de wet die met de uitvoering van het conceptakkoord is belast, de “Withdrawal Implementation Bill”, moet de instemming van de Britse volksvertegenwoordigers krijgen. Het “House of Commons” is kortom twee keer in de gelegenheid om zijn oordeel  over het conceptakkoord uit te spreken.

Goedkeuring Europees Parlement

Behalve het Britse parlement moet ook het Europese Parlement instemmen met het terugtrekkingsakkoord. Pas als het Europees Parlement het ontwerpakkoord heeft goedgekeurd, kan het akkoord formeel worden geratificeerd door de Europese Raad. Dit gebeurt met een verzwaarde gekwalificeerde meerderheid: 72 procent van de 27 lidstaten, dat wil zeggen 20 lidstaten die 65 procent van de bevolking van de EU27 vertegenwoordigen.

Doorgaan met voorbereidingen!

Gelet op de grote onzekerheid over de uitkomsten van de parlementaire beraadslagingen, moeten de voorbereidingen op Brexit onverminderd doorgaan. Hans Klunder: ‘Dit is de boodschap die de Nederlandse overheid rijksbreed uitdraagt! Immers, de kans op een harde Brexit (no-deal) per 30 maart 2019 blijft voorlopig boven de markt hangen. Bij een Brexit zonder terugtrekkingsakkoord wordt het VK automatisch een derde land, en moeten voor alle zendingen van en naar het VK douaneformaliteiten worden vervuld.’

Maar ook bij een goedgekeurd en geratificeerd terugtrekkingsakkoord is het niet verstandig de voorbereidingen op Brexit terug te schroeven. Hans Klunder. ‘Weliswaar treedt bij een akkoord de overeengekomen overgangsperiode in werking (tot uiterlijk 31 december 2020), maar daarmee staat nog lang niet vast wat de toekomstige (handels)betrekkingen met het VK precies gaan inhouden. Feitelijk beginnen deze onderhandelingen pas met ingang van 30 maart 2019. En ook deze gesprekken kunnen nog uitmonden in een no-deal. Het enige wat nu zeker is dat het VK een derde land wordt.’

‘Maar ook bij het uitzicht op een “deal” is het nodig de voorbereidingen op Brexit voort te zetten, vervolgt Hans Klunder. ‘Ook bij een deal verandert er genoeg voor het bedrijfsleven en krijgen bedrijven te maken met douaneformaliteiten. Veel voorbereidingen zijn kortom zowel toepasbaar op een deal-  als een no deal-scenario.’

Hope for the Best, Prepare for the Worst

Het rijksbrede advies voor de overheid en het bedrijfsleven staat kortom nog altijd kaarsrecht overeind: Hope for the Best, Prepare for the Worst. ‘Ook de Douane Nederland blijft zich gewoon voorbereiden op een harde Brexit’, aldus Hans Klunder.

Actuele stand van zaken

De politieke ontwikkelingen rond Brexit volgen elkaar razendsnel op. Raadpleeg de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken voor de actuele stand van zaken.

Meer nieuwsberichten leest u in het nieuwsoverzicht

Javascript staat uit in deze internetbrowser. U moet Javascript activeren om onze internetsite te zien.