Wij gaan uit elkaar - hoe werkt het als de een de ander uitkoopt?

Na een scheiding is het niet altijd nodig het huis te verkopen. De een kan de ander uitkopen en eigenaar van de woning blijven.

Degene die in de woning blijft wonen na een scheiding betaalt de ander hiervoor geld. U moet dan weten wat het huis waard is. Gebruik hiervoor de 'waarde in het economisch verkeer', die staat bijvoorbeeld in het taxatierapport. Wordt het huis verkocht voor een ander bedrag dan de taxatiewaarde? Dan kan dat tellen als een schenking of alimentatie voor de ex-partner.

• U bent degene die weggaat

  Verkoopt u uw aandeel in de woning aan uw ex-partner? Dan gelden bij een echtscheiding of als u uit elkaar gaat, dezelfde regels als wanneer u samen de woning verkoopt.

  Uitkopen is soms ook een schenking

  Is bij het uitkopen het bedrag lager dan de waarde van de woning? Dan is er sprake van een schenking.

  Voorbeeld

  U hebt met uw partner een woning en u gaat scheiden. Uw partner blijft in de woning wonen en wilt u uitkopen. Jullie hebben de woning laten taxeren. De waarde is € 500.000. U hebt samen een hypotheek van € 300.000 op deze woning. De overwaarde is € 500.000 − € 300.000 = € 200.000. U hebt ieder recht op de helft van de overwaarde (€ 100.000). Bij een uitkoop moet uw ex-partner u € 100.000 betalen.

  Samen beslissen jullie dat uw ex-partner u € 70.000 betaalt. Omdat de afkoopsom lager is, gaat het hier om een schenking. Over deze schenking betaalt u mogelijk schenkbelasting. Om het exacte bedrag uit te rekenen, hebt u de WOZ-waarde van de woning nodig. Lees hoe u de waarde van de schenking moet bepalen.

  Uitkopen is soms ook een vorm van alimentatie

  Moet u uw ex-partner alimentatie betalen? En doet u dat in ruil voor een lagere uitkoopsom? Dan zien wij het verschil als alimentatie. U kan dit bedrag aftrekken in de belastingaangifte.

  Koopt u een nieuw huis? Houd rekening met overwaarde

  Als u zich laat uitkopen, kan het bedrag dat u krijgt hoger zijn dan uw deel van de schuld op het huis. U hebt dan 'overwaarde'. Als u deze overwaarde niet in uw nieuwe huis steekt, kunt u de hypotheekrente over het bedrag van de overwaarde niet aftrekken. U moet rekening houden met de bijleenregeling.

  Hebt u overwaarde en koopt u geen nieuwe woning?

  Bijvoorbeeld omdat u gaat huren? Dan betaalt u op het moment van verkoop geen extra belasting. Wel zien wij de overwaarde als deel van uw vermogen. Lees wat er gebeurt met uw overwaarde als u niet opnieuw een huis koopt.

• U bent degene die blijft

  Houd dan rekening met de volgende zaken:

  Eigenwoningregeling

  Als u in het huis blijft wonen, koopt u het aandeel van uw ex-partner in de eigen woning. In dat geval gelden alle normale belastingregels voor de koopwoning. U moet vanaf dat moment het volledige aandeel in uw woning opgeven bij uw aangifte. Over dit deel wordt voor u het eigenwoningforfait berekend. Ook kunt u meestal de rente over de hele lening die u hebt van de belasting aftrekken. Kijk bij de voorwaarden voor hypotheekrenteaftrek.

  Aflossingsvrije lening

  Had u samen met uw ex-partner de woning (gedeeltelijk) gefinancierd met een aflossingsvrije lening? Dan is het goed om te controleren wat het aandeel was van uw ex-partner in de aflossingsvrije lening.
  
  Als u het aandeel in de woning van uw ex-partner overneemt, moet u een nieuwe lening afsluiten. Voor deze nieuwe lening gelden nieuwe regels. Voor een aflossingsvrije lening kunt u geen hypotheekrente aftrekken. Daarvoor moet u een hypotheek nemen waarbij u aan het einde van de looptijd de lening afgelost hebt. Bijvoorbeeld een annuïtaire of lineaire hypotheek. De hypotheekrente die u betaalt over uw lening om uw ex-partner uit te kopen, is onder voorwaarden aftrekbaar.

  Spaar- of beleggingshypotheek

  Als u nog een spaar- of beleggingshypotheek hebt, hebt u meestal ook een zogenoemde ‘kapitaalverzekering eigen woning’ (KEW). Lees wat de gevolgen zijn voor de verzekering als u uit elkaar gaat of gaat scheiden bij We hebben een spaar- of beleggingshypotheek - wat doen we daarmee na onze scheiding?

  Uitkopen is soms ook een schenking

  Is bij het uitkopen het bedrag lager dan de waarde van de woning? Dan is er sprake van een schenking.

  Voorbeeld

  U hebt met uw partner een woning en u gaat scheiden. U wilt uw partner uitkopen. U hebt de woning laten taxeren. De waarde is € 500.000. U hebt samen een hypotheek van € 300.000 op deze woning. De overwaarde is € 500.000 − € 300.000 = € 200.000. U hebt ieder recht op de helft van de overwaarde (€ 100.000). Bij een uitkoop moet u uw ex-partner € 100.000 betalen.

  Samen beslissen jullie dat u € 70.000 betaalt aan uw ex-partner. Omdat de afkoopsom lager is, gaat het hier om een schenking. Over deze schenking betaalt u mogelijk schenkbelasting. Om het exacte bedrag uit te rekenen, hebt u de WOZ-waarde van de woning nodig. Lees hoe u de waarde van de schenking moet bepalen.

  Uitkopen is soms ook een vorm van alimentatie

  Moet uw ex-partner u alimentatie betalen? En doet uw ex-partner dat door u een lagere uitkoopsom te laten betalen? Dan zien wij het verschil als alimentatie. Dit bedrag moet u in uw belastingaangifte aangeven als inkomen.