Cliëntenonderzoek voor de Wwft

Met het cliëntenonderzoek komt u te weten met wie u zaken doet. De Wwft schrijft voor dat u dit onderzoek moet doen voordat u een in- en/of verkooptransactie of bemiddelingsopdracht uitvoert of voordat u een zakelijke overeenkomst met uw cliënt sluit en diensten levert. U moet de identiteitsgegevens van uw cliënt vragen en deze gegevens ook controleren, vastleggen en de komende 5 jaar bewaren.

U voert altijd cliëntenonderzoek uit. Hoe het cliëntenonderzoek er uitziet en hoe intensief u dat doet, stemt u af op het type cliënt, de zakelijke relatie, het product of de transactie en hoe risicogevoelig deze zijn voor witwassen of terrorismefinanciering. Als u de risico's beoordeelt, houdt u rekening met de risicofactoren die genoemd staan in bijlagen I, II en III bij de vierde anti-witwasrichtlijn. We lichten deze risicofactoren toe in hoofdstukken 5 en 9 van onze leidraden. Naast een algemene leidraad zijn er ook specifieke richtlijnen voor verschillende branches.

Taxateurs hoeven geen cliëntenonderzoek te doen.

Let op!

Bent u makelaar of bemiddelaar in onroerende zaken, dan moet u ook cliëntenonderzoek doen naar de wederpartij van uw cliënt, dus niet alleen naar uw cliënt zelf. De wederpartij is de partij met wie uw cliënt daadwerkelijk een overeenkomst sluit die door uw bemiddeling tot stand is gekomen.

Normaal cliëntenonderzoek

In principe voert u een normaal cliëntenonderzoek uit. Daarbij moet u:

  • de identiteit van de cliënt vaststellen, controleren en vastleggen
  • de identiteit van de uiteindelijk belanghebbende vaststellen, controleren en vastleggen
  • het doel en de aard van de opdracht of transactie vaststellen en vastleggen
  • een voortdurende controle kunnen uitoefenen op de zakelijke relatie, met zo nodig onderzoek doen naar de bron van de middelen die bij de zakelijke relatie of transactie worden gebruikt
  • vaststellen, controleren en vastleggen van de identiteit van de natuurlijke persoon die de cliënt vertegenwoordigt, en vaststellen of deze daartoe bevoegd is
  • controleren of de cliënt voor zichzelf of namens een ander optreedt

Uiteindelijk belanghebbende

Als uw cliënt een juridische entiteit is (zoals een besloten vennootschap of vennootschap onder firma), moet u de uiteindelijk belanghebbende bepalen. Deze noemen we ook wel 'Ultimate Beneficial Owner' of UBO. Dat hoeft niet de persoon te zijn die de transactie daadwerkelijk doet, de transactie kan gedaan worden door een tussenpersoon of een zakelijk waarnemer.

De uiteindelijk belanghebbende is de natuurlijke persoon die de uiteindelijke eigenaar is van de cliënt of daar zeggenschap over heeft. Bij meer dan 25% aandelen of stemrechten kunt u ervan uitgaan dat er sprake is van een UBO.

Kort samengevat is de uiteindelijk belanghebbende van een rechtspersoon in ieder geval de natuurlijke persoon die:

  • een belang heeft van meer dan 25% in het kapitaal van de rechtspersoon
  • meer dan 25% van de stemrechten kan uitoefenen in de algemene vergadering
  • begunstigde is van meer dan 25% van het vermogen van de rechtspersoon

De UBO's van vennootschappen of andere juridische entiteiten die in Nederland zijn opgericht, worden geregistreerd in een register. Dit is het UBO-register van de Kamer van Koophandel (KVK). Als u een zakelijke relatie aangaat, moet u een uittreksel van het UBO-register opvragen. Verricht u een incidentele transactie? Dan moet u op risicogebaseerde basis het UBO-register raadplegen. Het uittreksel moet u bewaren.

Voor het onderzoek naar de UBO mag u niet alleen afgaan op deze informatie. Stelt u na uw cliëntenonderzoek vast dat er 1 of meer andere UBO's zijn dan degene die staan vermeld in het UBO-register? Dan bent u verplicht dit te melden bij de KVK. Meer hierover leest u op de website van de KVK.

Vereenvoudigd cliëntenonderzoek

U kunt zich tot een vereenvoudigd cliëntenonderzoek beperken als een zakelijke relatie of transactie naar haar aard een laag risico op witwassen of financieren van terrorisme met zich brengt.

Om te bepalen of sprake is van een laag risico houdt u in ieder geval rekening met de risicofactoren die genoemd staan in bijlage II bij de vierde anti-witwasrichtlijn. We lichten deze risicofactoren toe in hoofdstukken 5 en 9 van onze algemene leidraad Wwft.

Afhankelijk van de omstandigheden moet u bekijken welke onderzoeksmaatregelen nodig zijn bij het vereenvoudigd cliëntenonderzoek.

Verscherpt cliëntenonderzoek

U moet een verscherpt cliëntenonderzoek doen:

  • als u vooraf een verhoogd risico op witwassen of terrorismefinanciering vermoedt
  • als de cliënt een politiek prominent persoon is of een familielid of een naaste geassocieerde van een politiek prominent persoon is
  • als de staat waar de cliënt woont of gevestigd is, of zijn zetel heeft, door de Europese Commissie (EC) is aangewezen als staat met een hoger risico op witwassen of financieren van terrorisme
    Een overzicht van staten die door de EC zijn aangewezen als staten met een hoger risico op witwassen of financieren van terrorisme, vindt u op de website van de EC.

Verricht u transacties of hebt u zakelijke relaties gerelateerd aan deze staten met een hoger risico? Dan moet u een aantal specifieke verscherpte onderzoeksmaatregelen treffen. Welke maatregelen dat zijn, vindt u in artikel 9 van de Wwft.

Ook bij het verscherpt cliëntenonderzoek moeten de maatregelen afgestemd zijn op het concrete geval. Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat aanvullend onderzoek verricht moet worden naar de herkomst van de middelen die bij een transactie betrokken zijn.

Politiek prominent personen

Als uw cliënt een politiek prominent persoon is, moet u verscherpt cliëntenonderzoek doen. Een politiek prominent persoon noemen we ook wel een 'Politically Exposed Person' of PEP. Dit is:

  • iemand die een politieke functie heeft
  • iemand die een dergelijke functie tot een jaar geleden heeft uitgeoefend

Politiek prominente functies zijn bijvoorbeeld:

  • staatshoofden, regeringsleiders, ministers, staatssecretarissen en parlementsleden
  • ambassadeurs, zaakgelastigden en hoge legerofficieren
  • leden van hooggerechtshoven en andere hoge gerechtelijke instanties
  • leden van rekenkamers of van directies van centrale banken
  • directe familieleden van politieke prominente personen, zoals de echtgenoot, de ouders en de kinderen

Bekijk de volledige lijst van prominente publieke functies in Nederland.

Familieleden en naaste geassocieerden van politiek prominente personen

U moet ook verscherpt onderzoek doen als u een zakelijke relatie aangaat of een incidentele transactie verricht, waarbij familieleden of naaste relaties van politiek prominente personen betrokken zijn.

Met familieleden bedoelen we zijn of haar partner (bijvoorbeeld echtgenoot), ouders en kinderen. Naaste geassocieerden zijn bijvoorbeeld personen die samen met de politiek prominente persoon als uiteindelijk belanghebbende van een rechtspersoon aan te duiden zijn.

Javascript staat uit in deze internetbrowser. U moet Javascript activeren om onze internetsite te zien.